In april 1960 kon men voor het eerst kennis maken met ELD4 766, die toen proef reed met de nog nieuwere 767. Na een aantal proefritten ging de 766 terug naar zijn bouwer Werkspoor om opnieuw geschilderd te worden. De 766 was het 6e treinstel plan P (het eerste plan P2), bestaande uit Bk 338.006, A 339.006, B 340.006 en BDk 341.006 (zie: indeling). In navolging van de 336 en 337 werd ook op de 766 geëxperimenteerd met halve stroomafnemers type Faively, in plaats van de gebruikelijke BBC stroomafnemers. De halve stroomafnemers waren geplaatst aan de binnenzijde. Op 6 mei 1960 kwam de 766 officieel in dienst bij de NS. De Hoofdwerkplaats Haarlem kreeg (niet gepland) al snel te maken met het stel. Op 17 mei kreeg het in Roosendaal een zijdelingse aanrijding. waarbij 3 bakken beschadigd raakten, alsmede 4 bakken van de 831 (Mat'40) en Pec 906. De Bk ging naar de firma Jansen in Bergen op Zoom, terwijl de overige bakken in een loods in Roosendaal werden opgeborgen. Op 3 juni ging de gehele 766 voor herstel naar de Hoofdwerkplaats Haarlem.
De eerste kilometerrevisie (later heette dit kleine revisie) kreeg de 766 van 17 dec.'62 tot 7 jan.'63. Van 9 tot 24 maart '65 was het stel terug bij Werkspoor voor inbouw van een ATB installatie. Weer terug op de baan kreeg het stel ook een andere onderhoudswerkplaats, nl. Leidschendam i.p.v. Amsterdam. De ATB installatie werd van 15 tot 17 september '65 bij Werkspoor gewijzigd, waarna de 766 weer naar Haarlem ging voor een kilometer revisie. Ook werkplaats Tilburg maakte van 17 tot 21 juli '67 kennis met het stel voor het alweer wijzigen van de ATB installatie. Hiervandaan ging de 766 direct door naar Haarlem voor de eerste grote revisie, hetgeen duurde van 27 juli tot 19 oktober'67. In november van datzelfde jaar werd een ATB kast van ASI ingebouwd. Op 29 december'67 was het bij het rangeren in Amsterdam letterlijk raak, en moest het voor herstel naar Haarlem van 5 januari tot 2 februari '68. In 1969 kreeg de 766 NS emblemen, en in '71 het derde frontsein. Intussen was het stel in Haarlem voor moderniseringen in het kader van "Spoorslag'70", van 24 maart tot 10 april 1970. Een kleine revisie (H2) werd gegeven van 21 augustus tot 29 september 1972, waarna het verder rustig bleef voor het stel.
De ontspoorde 1766 te Hoorn op 12 september 1984 (Foto: Rob van Ee).
Op 9 januari '78 kwam de 766 in Haarlem voor een grote revisie. Op 17 april 1978 kwam het stel als "grote-coach 1766" herboren weer in dienst. De 1766 leidde een rustig bestaan tot 12 september 1984, toen het stel ontspoorde na in Hoorn op twee sporen terecht te zijn gekomen. De B- bak ontmoette hierbij een bovenleidingsmast en liep krom. Herstel was dan ook een langdurige klus, namelijk van 28 september '84 tot 3 april '85, uiteraard in de Hoofdwerkplaats Haarlem. In datzelfde jaar kwam op 17 december het stel hier alweer terug met verbrandde kabels hetgeen ook lang duurde, namelijk tot maar liefst 27 maart 1986. Haarlem had veel met de 1766 te stellen, want een maand later kwam het opnieuw hier terug. Vandalen hadden het interieur niet met rust kunnen laten waardoor herstel van 26 april tot 23 mei noodzakelijk was. Op 16 januari 1992 was de 1766 aan de beurt om weer te worden teruggenummerd tot 766. Op 17 maart van datzelfde jaar liep het in Roosendaal binnen voor een asbestbehandeling die vóór de revisie moest plaatsvinden.
Sinds de asbestloods in Haarlem was afgebrand (samen met de BDk 1762), werd het verwijderen van asbest door de firma Cord in Roosendaal uitgevoerd. Door het verlies van de BDk 1762 leidde dit tot het doorschuiven van BDk's van de te reviseren stellen. De (1)765 ontsprong echter deze dans. Op 19 april '92 vertrok de BDk 766 naar Haarlem, om na revisie geplaatst te worden in de 764. De B 766 ging op 9 mei naar Haarlem, gevolgd door de A op 22 mei en de Bk op 2 juni. Op 20 juni kwam de Bdk 767, die als 766 verder zou gaan. Op 22 oktober 1992 kwam de 766 na de laatste revisie onder de vlag van NS in de vernieuwde samenstelling weer in dienst. Met zo'n recente revisie was het niet moeilijk om dienst te blijven doen tot het moment dat Mat '54 uit dienst ging op 15 januari 1996...
Geraadpleegde bron:
Maandblad Het Openbaar Vervoer (HOV - maart 1997), auteur: J.M. ten Broek / Archief: P.W. van der Vlist
Dit artikel verscheen eerder in het bulletin "maart-1997" van de Stichting Mat'54 Hondekop-vier.